Odmiany pszenicy ozimej sprawdzające się w późniejszych terminach siewu

Częściowo odpowiadają za to czynniki pogodowe i fitosanitarne: ciepłe, przedłużające się jesienie oraz okresowe susze skłaniają do przesunięcia siewu o tydzień, dwa - zarówno po to, by uniknąć nadmiernego wyrośnięcia roślin przed zimą i związanego z tym ryzyka chorób grzybowych i wirusowych, jak i po to, by poczekać na wilgoć potrzebną do wschodów.

Znacznie większe opóźnienia wynikają jednak z innego powodu - terminu zbioru przedplonu. Kukurydza (zwłaszcza na ziarno) czy buraki cukrowe schodzą z pola często dopiero w październiku, a bywa, że i na początku listopada. W takich sytuacjach opóźnienie względem optymalnego terminu siewu nie ogranicza się do kilku dni, lecz sięga nawet trzech, czterech tygodni. To już nie jest korekta terminu, tylko zupełnie inna strategia uprawy, wymagająca innego podejścia agrotechnicznego i przede wszystkim innego doboru odmiany.

Na co zwrócić uwagę przy późnym siewie - agrotechnika

Późny siew pszenicy ozimej jest możliwy i przy odpowiednim przygotowaniu, może dać zadowalający plon. Rośliny wchodzą jednak w zimę w niższej fazie rozwojowej (często 2-3 liście, a nie w pełni krzewienia), co zwiększa ich wrażliwość na mróz i ogranicza czas na zbudowanie systemu korzeniowego. Warto uwzględnić kilka zasad:

• Zwiększona norma wysiewu. Przy opóźnionym siewie roślina ma mniej czasu na rozkrzewienie, dlatego normę wysiewu podnosi się nawet do 400-450 ziaren/m² (w miejsce 300-350 w terminie optymalnym), aby skompensować mniejszą liczbę pędów bocznych na roślinę.
• Płytszy siew i dobre przygotowanie roli. Płytsza głębokość siewu (ok. 2-3 cm) przyspiesza wschody, co przy krótszym okresie wegetacji jesiennej ma duże znaczenie.
• Dobrze przyswajalny start azotowy i fosfor. Nawożenie startowe wspiera rozwój systemu korzeniowego w warunkach ograniczonego czasu wegetacji.
• Ochrona fungicydowa i zaprawa nasienna. Rośliny słabiej rozkrzewione i płycej ukorzenione są bardziej podatne na wymarzanie i choroby - warto postawić na zaprawy wspierające ukorzenianie oraz monitorować plantację wiosną pod kątem wyrównania łanu.

Jak w tym wszystkim pomaga dobór odmiany

Sama agrotechnika nie wystarczy, jeśli odmiana nie ma cech predysponujących ją do późnego siewu - czyli dużego wigoru jesiennego, zdolności do szybkiego nadrobienia rozkrzewienia w krótkim czasie oraz wysokiej zimotrwałości. Warto przy tym pamiętać, że różne sytuacje w polu wymagają nieco innego podejścia, a w ofercie Saaten-Union Polska znajdziemy rozwiązania dopasowane do kilku odmiennych scenariuszy opóźnionego siewu.

Tam, gdzie opóźnienie wynika wprost z późno schodzącej kukurydzy lub buraków, kluczowa jest odmiana, która mimo krótkiego czasu do zimy zdąży się dobrze zakorzenić i rozkrzewić. Do takich sytuacji szczególnie dobrze dopasowana jest pszenica SU BANATUS - jej bardzo dobry wigor jesienny i wysoka zimotrwałość (4,5 pkt w skali COBORU) sprawiają, że jest rekomendowana do siewu po tych właśnie przedplonach. Dodatkowo średnio wczesne-kłoszenie i średnio-późne dojrzewanie pozwalają jej „uciec” przed czerwcowymi suszami i wykorzystać dłuższy czas na wypełnienie ziarna.

Jeśli opóźnienie siewu zbiega się z suchym, przesychającym stanowiskiem lub słabszą, bardziej kwaśną glebą, warto rozważyć odmiany o typie pojedynczego, dobrze wykształconego kłosa i efektywnej gospodarce wodnej. Taką odmianą jest PALLAS, która dzięki rzadszemu łanowi lepiej radzi sobie w okresach niedoboru wody, a obecny w niej gen Pch1 dodatkowo chroni przed łamliwością podstawy źdźbła - chorobą, na którą rośliny osłabione stresem bywają bardziej podatne. Co istotne, odmiana ta reprezentuje wysoką jakość A, więc nawet w trudniejszych warunkach siewu nie trzeba iść na kompromis w zakresie parametrów jakościowych ziarna. Podobny profil ma oścista odmiana EGIDIUS, również zaliczana do grupy jakościowej A: jej dobrze rozwinięty system korzeniowy zwiększa tolerancję na suszę, a bardzo szeroka odporność zdrowotna - między innymi na rdzę żółtą, fuzariozę kłosów, mączniaka i choroby podstawy źdźbła - w połączeniu z wysoką zimotrwałością (4,5 pkt) daje spory margines bezpieczeństwa, gdy termin siewu ucieka poza optymalne okno.

Dobrym kierunkiem są też odmiany o dużej elastyczności środowiskowej. SANSEO wyróżnia się podwyższoną tolerancją na zakwaszenie gleby, dzięki czemu równie dobrze sprawdza się na stanowiskach średnich, jak i dobrych. Z kolei nowość w portfolio odmiana SU JANOSIK łączy wysoki potencjał plonowania z bardzo dobrym profilem zdrowotnościowym i wysoką odpornością na wyleganie - cechą szczególnie przydatną wtedy, gdy przy późnym siewie zwiększa się normę wysiewu i łan robi się gęstszy, nie tracąc na swoich wyjątkowo wysokich parametrach jakościowych ziarna.

Osobnego komentarza wymaga sytuacja, w której zależy nam na tym, by roślina choć trochę nadgoniła stracony czas wegetacji już po ruszeniu wiosennej wegetacji. Pomaga w tym relatywnie wczesne dojrzewanie - cecha, którą wyróżnia się SU Magnetron. Wcześniejszy termin osiągania dojrzałości oraz bardzo dobra sztywność źdźbła to atuty przydatne właśnie przy siewach opóźnionych.

Podsumowanie

Opóźniony siew pszenicy ozimej - czy to wynikający z pogody, czy z terminu zbioru przedplonu - nie musi oznaczać rezygnacji z dobrego plonu. Warunkiem jest jednak świadome dostosowanie agrotechniki (norma wysiewu, głębokość siewu, nawożenie startowe, ochrona) oraz wybór odmiany o dużym wigorze jesiennym i wysokiej zimotrwałości, dopasowanej do konkretnego stanowiska i przedplonu.